Terugblik op het geleefde leven
Een ontmoeting met betekenis in de laatste levensfase.
Het leven loopt soms anders
Het leven kan je bij tijd en wijle overkomen. Je ziet het helemaal voor je: hoe het verder zal gaan, hoe je je toekomst wilt invullen. Maar dan loopt het ineens anders. Bij kleine gebeurtenissen pas je je plan aan, en pak je de draad weer op.
Maar hoe doe je dat, als blijkt dat er bij jou, als fitte, zelfstandige senior, dementie wordt vastgesteld? Op zo’n moment komen er diepe vragen op. Levensvragen. Wat is de waarde van mijn leven geweest? Wat heeft dit aardse bestaan voor mij betekend?
Een ontmoeting bij hem thuis
Dit speelt bij een cliënt die ik thuis bezoek. Het gaat om een wat oudere, maar fysiek nog vitale meneer, bij wie recent dementie is vastgesteld. Hij is regelmatig in de war en voelt de behoefte om de balans op te maken van zijn leven.
Hij vertelt hoe zijn leven is verlopen. Hoe hij niet past in het stramien dat zijn ouders voor hem hadden bedacht. In plaats daarvan ging hij zelf op pad, de wijde wereld in. Daar heeft hij intens van genoten.
Ruimte voor stilte en herinnering
Hij waardeert onze gesprekken, en ook de stiltes die ik daarin laat vallen. Die momenten van stilte geven hem de ruimte om te voelen, te herinneren, en te vertellen wat er in hem opkomt. We hoeven het niet altijd over ‘grote’ thema’s te hebben; soms gaat het om kleine dingen, zoals dansen of varen met zijn bootje. Juist die herinneringen geven betekenis aan zijn leven.
De band met zijn familie is verbroken, hij heeft geen partner of kinderen. Maar hij is dankbaar voor de paar goede vrienden die er nog voor hem zijn. Aan de hand van foto’s vertelt hij over belangrijke gebeurtenissen in zijn leven, dat geeft zijn leven met terugwerkende kracht zin. Hij heeft niet voor niets geleefd, er zijn veel waardevolle herinneringen.
Een vredig afscheid
Na een aantal gesprekken is deze cliënt een paar dagen na onze laatste ontmoeting in zijn slaap overleden. Het was alsof hij, door het terugblikken en vertellen, tot rust was gekomen. Alsof hij zijn plek in het grotere geheel had hervonden.
Overdenkingen
Een gesprek in de laatste levensfase kan helpen om vrede te vinden met het geleefde leven. Het hoeft niet zwaar of ingewikkeld te zijn, juist het eenvoudige vertellen en herinneren kan helend zijn. Als geestelijk begeleider ben ik er om in zulke momenten nabij te zijn. Soms met woorden, soms met stilte. Gewoon mens tot mens.
